Η επίσκεψή μας στους Δελφούς - συνάντηση με το Κ.Π.Ε. Άμφισσας

Στα πλαίσια του περιβαλλοντικού προγράμματος "Γεωπεριβαλλοντικά - Γεωμυθολογικά μονοπάτια : μαντεία της Στερεάς Ελλάδας", το οποίο υλοποιούμε φέτος και τα δυο τμήματα της Δ΄ τάξης του 4ου Δημ. Σχ. Λιβαδειάς, επισκεφτήκαμε την Παρασκευή ३-12- 2010, σε συνεργασία με το ΚΠΕ Άμφισσας, τον αρχαιολογικό χώρο και το Μουσείο των Δελφών.
Στην εκδρομή μας συνόδεψαν οι δασκάλες μας, κ.Λαφαζάνη Παρασκευή, η κ. Μαριδάκη Ελένη και ο κ. Παπαγεωργίου Απόστολος των Εικαστικών.
Πριν πάμε εκδρομή στο σχολείο μας, χωρισμένοι σε ομάδες, συγκεντρώσαμε πληροφορίες, φωτογραφίες του αρχαιολογικού χώρου αλλά και του Μουσείου. Κάθε ομάδα παρουσίασε το υλικό της και στο τέλος έγιναν διάφορες συζητήσεις.

Την Παρασκευή το πρωί με το σακίδιο στην πλάτη πήραμε το δρόμο για τους Δελφούς, εκεί που βρίσκετε ο "ομφαλός της Γης".


Στο Γυμνάσιο των Δελφών μας περίμεναν η εκπαιδευτική ομάδα του ΚΠΕ Άμφισσας. Σε μια αίθουσα του Γυμνασίου παρακολουθήσαμε μια "ταινία" σχετικά με τις γεωλογικές και κλιματικές αλλαγές του πλανήτη μας και μετά τις αλλαγές της περιοχής μας. Στη συνέχεια περπατώντας πήγαμε στο Μουσείο των Δελφών. Η διαδρομή από το Γυμνάσιο μέχρι το Μουσείο ήταν πολύ ευχάριστη!

Στο Μουσείο επισκεφτήκαμε όλες τις αίθουσες. Οι Υπεύθυνοι του ΚΠΕ Άμφισσας μας ξενάγησαν και μας έδωσαν ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα εκθέματα που βλέπαμε. Ενθουσιαστήκαμε από όσα είδαμε και στο τέλος ζωγραφίσαμε τον Ηνίοχο, τη Σφίγγα και τους διδύμους του Άργους.

Στη συνέχεια επισκεφτήκαμε τον Αρχαιολογικό χώρο. Περπατήσαμε στην Ιερά οδό, είδαμε τα σημεία που βρίσκονταν οι θησαυροί ορισμένων πόλεων, το θέατρο και το χώρο όπου γίνονταν τα Πύθια.
Αφού ξεκουραστήκαμε, καθισμένοι στο χώρο του αρχαίου θεάτρου συνδέσαμε τους μύθους με την ιστορία, θαυμάσαμε το υπέροχο τοπίο με τη μοναδική θέα, περιπλανηθήκαμε γύρω από το ναό του θεού Απόλλων και προσπαθήσαμε να φανταστούμε το άδυτο του ναού και την Πυθία να δίνει τους χρησμούς. Μιλήσαμε για την Αμφικτιονία των Δελφών και την επιρροή της.
Η ξενάγησή μας έφτασε στο τέλος, ευχαριστήσαμε την ομάδα του ΚΠΕ Άμφισσας για όλα όσα μας είπαν με τόση προθυμία και πήραμε το δρόμο της επιστροφής. Φτάσαμε στο σχολείο μας αργά το μεσημέρι. Σε όλη τη διαδρομή συζητούσαμε συνεχώς για όσα είδαμε και ακούσαμε. Η συζήτηση γύρω από την εκδρομή συνεχίστηκε και τις επόμενες μέρες, σε συνεργασία με τις δασκάλες μας γράψαμε κείμενα και ζωγραφίσαμε. Θα θέλαμε να ξαναπάμε στους Δελφούς!

Με δυο λόγια μπορούμε να πούμε ότι η εκπαιδευτική επίσκεψη στους Δελφούς πέτυχε τους σκοπούς της διότι μας βοήθησε :

• Να γνωρίσουμε τον Αρχαιολογικό χώρο των Δελφών και το Μουσείο
  
• Να γνωρίσαμε την ιστορία και το ρόλο τους στα πολιτικά δρώμενα της εποχής εκείνης
  
• Να κατανοήσαμε τη διαχρονικότητα των ελληνικών μνημείων και τη σπουδαιότητά τους σε παγκόσμιο επίπεδο
• Να δουλέψαμε ομαδικά και με επιτυχία
• Όλα όσα μάθαμε, σε αυτή μας την επίσκεψη στους Δελφούς, έγιναν με ευχάριστο τρόπο μέσα από ψυχαγωγία και παιχνίδι στο όμορφο περιβάλλον Δελφών!

Επίσκεψη στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπάιδευσης Στυλίδας

Εμείς τα παιδιά της Ε2 και Στ1 του 4ου Σχολείου Λιβαδειάς, την Τετάρτη 1-12-2010 επισκεφτήκαμε το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και παρακολουθήσαμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα"κλιματικές αλλαγές- ακραία καιρικά φαινόμενα". Στην εκδρομή μας συνόδευαν οι εκπαιδευτικοί κ. Ασημάκης Ευθύμιος, κ. Κόκκινος Σπύρος και η κ. Ελένη Πέτρου.
Όταν φτάσαμε εκεί μας υποδέχτηκαν οι υπεύθυνοι του Κέντρου. Αφού μας καλωσόρισαν και μας έδωσαν λίγο χρόνο για να ξεκουραστούμε και μετά περάσαμε στην αίθουσα προβολών όπου μας παρουσίασαν τις κλιματικές αλλαγές του πλανήτη μας, τις αιτίες που τις προκαλούν, αλλά και τις επιπτώσεις στον άνθρωπο, στα ζώα και γενικά στο περιβάλλον.

Όλα αυτά παρουσιάστηκαν με πολύ ευχάριστο τρόπο, με παρουσίαση διαφανειών από βιντεοπροβολέα και άλλα πολυμέσα. Ακολούθησε συζήτηση, δόθηκαν απαντήσεις στα ερωτήματά μας, λύθηκαν οι όποιες απορίες μας είχαν δημιουργηθεί από όσα είχαμε παρακολουθήσει.
Μετά από ένα σύντομο διάλειμμα τα παιδιά χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και οδηγήθηκαμε σε τρεις διαφορετικές αίθουσες, τη κεντρική όπου έγινε προβολή διαδρατικών δραστηριοτήτων και παιχνιδιών, το εργαστήριο με τα στερεοσκόπια, όπου μελέτησαν διάφορα αντικείμενα ανακαλύπτοντας τη μαγεία μιας μορφής του " μικρόκοσμου" και το εργαστήριο της φυσικής ιστορίας, όπου ενημερώθηκαμε με σύντομο και περιεκτικό τρόπο για την ιστορική εξέλιξη της γης, και περιεργάστηκαμε πετρώματα, απολιθώματα και άλλα σχετικά εκθέματα.
Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες έγιναν με τη συνοδεία ενός υπεύθυνου του Κέντρου και από τους συνοδούς μας, έναν για κάθε τμήμα.
Τέλος οδηγηθήκαμε στον προαύλιο χώρο, όπου πάντα χωρισμένοι σε τρεις ομάδες κάναμε διάφορες μετρήσεις. Μετρήσαμε την τη θερμοκρασία του αέρα και του εδάφους, την ατμοσφαιρική πίεση και την ταχύτητα του ανέμου κ.ά.
Η παραμονή μας στο Κέντρο έκλεισε με την αναπαράσταση του παραδοσιακού δρώμενου της " περπερούνας", για την επίκληση βροχής με τη συνοδεία ακορντεόν, όπου για μιά ακόμη φορά συμμετείχαμε όλα τα παιδιά με μεγάλη χαρά.
Το πρόγραμμα όμως δεν είχε ολοκληρωθεί. Μπήκαμε στο λεωφορείο και πήραμε το δρόμο για την παραλία της Στυλίδας. Εκεί πάλι χωρισμένοι σε τρεις ομάδες κάναμε νέες μετρήσεις και με βάση τις διαφορές που προέκυψαν από τις μετρήσεις που είχαμε κάνει στο Κέντρο, που είχε μεγαλύτερο υψόμετρο, συνειδητοποιήσαμε το ρόλο του υψόμετρου, αλλά και της απόστασης της θάλασσας στη διαμόρφωση των καιρικών συνθηκών και του κλίματος γενικότερα.
Όλα ήταν πολύ ενδιαφέροντα,μάθαμε πράγματα που αφορούν την καθημερινή μας ζωή.


Όμως η ώρα πέρασε και έπρεπε κάτι να φάμε. Όλοι μαζί πήγαμε για φαγητό στην πλατεία της Στυλίδας. Μετά το φαγητό ξεκουραστήκαμε για λίγο στο όμορφο πάρκο της Στυλίδας. Όμως ήρθε η ώρα για να πάρουμε το δρόμο του γυρισμού, για τη Λιβαδειά. Περάσαμε πάρα πολύ ωραία και θα θέλαμε να ξαναπάμε στο ΚΠΕ Στυλίδας.

Επίσκεψη στο χώρο των κατασκηνώσεων της Αμφίκλειας- Συνάντηση με το ΚΠΕ Στυλίδας

Στις 24 Νοεμβρίου 2010 εμείς, τα παιδιά των τάξεων Ε1 και ΣΤ2, του 4ου Δημ. Σχ. Λιβαδειάς, με τις δασκάλες μας Ατσαλάκη Κατερίνα, Μηλιώτη Μαρία και Νιαβή Βασιλική, επισκεφτήκαμε την Αμφίκλεια.

Η άφιξή μας στην πανέμορφη Αμφίκλεια συνοδεύτηκε από το ζεστό καλωσόρισμα του δημάρχου της, κ Ιωάννη Τσιτσιπή και των υπεύθυνων του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Στυλίδας προσφέροντάς μας ένα ζεστό κουλουράκι. Στην αίθουσα υποδοχής ο δήμαρχος μας ενημέρωσε τόσο για τον χώρο στον οποίο φιλοξενηθήκαμε όσο και για τον τρόπο λειτουργίας του.Αυτός ο χώρο κάποτε ήταν παιδικές κατασκηνώσεις, οι οποίες όμως κάηκαν στη μεγάλη πυρκαγιά του 1977. Όπως είπε ο Δήμαρχος από τότε δεν «ξαναπάτησαν» παιδιά. Είμαστε τα πρώτα παιδιά που επισκεφτήκαμε το χώρο αυτό μετά από 33 χρόνια. Ο χώρος αυτός έχει ανακαινιστεί και είναι πανέμορφος με τα πέτρινα κτίρια, μέσα στην καταπράσινη φύση! Ένα ζεστός χώρος που είναι έτοιμος να φιλοξενήσει και πάλι όσους θέλουν να ζήσουν όμορφες στιγμές στη φύση, μακριά από το θόρυβο, παρέα με τους φτερωτούς μας φίλους, τα πουλιά. Τον λόγο πήραν, στη συνέχεια, οι υπεύθυνοι του ΚΠΕ Στυλίδας.
Η παρουσίαση του περιβαλλοντικού προγράμματος άρχισε με την ιστορία του ποταμού Κηφισού. Ακολούθησε η προβολή διαφανειών μέσω Η/Υ με θέμα τις αλλαγές που συντελέστηκαν στο περιβάλλον και τον τρόπο που αυτές παρουσιάζονται στους μύθους των ανθρώπων από την αρχαία Ελλάδα και είναι γνωστοί μέχρι σήμερα π.χ. η σεισμική και ηφαιστειακή δράση όπου μέσα στους μύθους συμβολίζονται με τη Γιγαντομαχία και την Τιτανομαχία. Στη συνέχεια το ενδιαφέρον εστιάστηκε στη συζήτηση γύρω από τους φυσικούς και τεχνητούς υγροβιότοπους (ποτάμια, λίμνες, θάλασσες, πηγές, ρυάκια, λιμνοθάλασσες κ.α.) με έμφαση στην τοπική ιστορία. Οι πληροφορίες ήταν πολύ ενδιαφέρουσες, ”μαγνητιστήκαμε” από αυτά που μας προσφέρθηκαν। Στην συνέχεια ακολούθησε συζήτηση σχετικά με τον ρόλο των υγροβιότοπων (βιοποικιλότητα, σύνδεση κλίματος-υγρού στοιχείου, ρόλος υγροβιότοπων στην ανάπτυξη ενός τόπου κλπ) καθώς και τους κινδύνους που αυτοί αντιμετωπίζουν.Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και όσα συζητήθηκαν αναφορικά με τον ρόλο και τη χρησιμότητα των δασών. Μια ιδιαίτερα ευχάριστη δραστηριότητα αποτέλεσε το παιχνίδι ”τροφικές αλυσίδες” που πραγματοποιήθηκε σε υπαίθριο χώρο Χωριστήκαμε σε ομάδες κάθε μια από τις οποίες είχε έναν τίτλο και έναν αρχηγό. Μοιραστήκαμε καρτέλες με σχετικές εικόνες για κάθε ομάδα π.χ. ομάδα πτηνών, ερπετών, φυτών, εντόμων κ.λπ. Η διερευνητική διαδικασία απαιτούσε: α)την αντιστοίχηση “ποιος τρώει ποιον στην τροφική αλυσίδα;” και β)την επίλυση προβλήματος σε μια κατάσταση -“τι θα συμβεί αν κάποιος από τους κρίκους της αλυσίδας εκλείψει;”. Μετά την ολοκλήρωση του παιχνιδιού ακολούθησε διάλειμμα κατά το οποίο προσφέρθηκε σε όλους αναψυκτικό και σνακ.
Με την επιστροφή στην αίθουσα υποδοχής πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του μύθου για τον άπληστο βασιλιά Ερυχθίωνα, ενώ συνοδεύτηκε από ένα μικρό δρώμενο-δραματοποίηση με τη συμμετοχή των μαθητών μας.
Στο τέλος της επίσκεψής μας ευχαριστήσαμε τους υπεύθυνους του ΚΠΕ Στυλίδας, κ Βαγγέλη, κ. Μαρίνα, κ. Γιώργο και κ. Κώστα για όσα αποκομίσαμε αλλά και για τη φιλοξενία τους. Φύγαμε παίρνοντας από ένα αναμνηστικό δώρο, ένα μολύβι και ένα στυλό με την ετικέτα του ΚΠΕ Στυλίδας.
Περάσαμε τέλεια! Χαρήκαμε που βρεθήκαμε στη φύση, που περπατήσαμε στο δάσος. Αυτό μας άρεσε πιο πολύ από όλα! Θέλουμε να ξαναπάμε.

Τροφώνιο Μαντείο - Κοιλάδα των Μουσών

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2010

Hadjidakis: "Persephone's Nightmare" (A. Parlapanou - K. Grigoreas)-Lyri...

Κρύα - Τροφώνιο Μαντείο

Την Τρίτη 18 Μαΐου, τα παιδιά της Ε2 και ΣΤ1 του 4^ου Δ. Σχ. Λιβαδειάς, σχ. έτρους 2009 -2010 επισκεφτήκαμε το χώρο της Κρύας, μιας και ολοκληρώσαμε το κομμάτι του προγράμματός «Γεωμυθολογικά – Γεωπεριβαλλοντικά μονοπάτια της Βοιωτίας: Τροφώνιο Μαντείο», με συνοδούς την υπεύθυνη του προγράμματος Μπάρλα - Νιαβή Βασιλική και την δασκάλα της Στ1 Πλατανιά Αρχοντούλα.

Το Τροφώνιο μαντείο βρισκόταν μέσα στο άλσος που άρχιζε από την αριστερή πλευρά της Έρκυνας και έφτανε μέχρι το λόφο του Προφήτη Ηλία, όπου βρίσκεται ο ημιτελής ναός του Διός Βασιλέως. Προς τιμή του Δία βασιλέα υπήρχε στη Λιβαδειά γιορτή με αγώνες ονομαζόμενη Βασίλεια, γνωστή και από επιγραφές, κατά την οποία υπήρχε πομπή με παρθένες κανηφόρες. Ο Πλούταρχο μας λέει ότι η παρθένος Αριστόκλεια, από την Αλίαρτο, είχε λουστεί στις πηγές της Έρκυνας προκειμένου να «κανηφορήσει τω Διί τω Βασιλέα». Οι κανηφόρες παρθένες ήταν οι παρθένες που είχαν στο κεφάλι τους ένα κάνιστρο – καλάθι που είχε μέσα διάφορα ιερά αντικείμενα για το τελετουργικό.

Μέσα στο άλσος του Τροφωνίου υπήρχαν ναοί, ιερά, βωμοί και αγάλματα. Σε ποιο σημείο του άλσους ήταν το Μαντείο δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα. Άλλοι λένε ότι ήταν δίπλα στην Έρκυνα, άλλοι στο κάστρο και άλλοι στο ναό του Διός. Το ιερό εξωτερικά αποτελείται από ένα κυκλικό χώρο, υπερυψωμένο από το έδαφος, καλυμμένο με λευκό μάρμαρο και γύρω γύρω είχε καρφωμένους χάλκινους στύλους, συνδεδεμένους με χάλκινες ζώνες. Μεταξύ των στύλων υπήρχαν θύρες που οδηγούσαν στο εσωτερικό του κύκλου. Μέσα στο περίβολο υπήρχε θολωτό ημιυπόγειο οικοδόμημα. Το μαντείο εξωτερικά είχε τη μορφή μιας γάστρας.

Για να κατέβει ο χρηστηριαζόμενος στο εσωτερικό μέρος του μαντείο, στον προθάλαμο, χρησιμοποιούσε κινητή ξύλινα σκάλα. Στη βάση του προθάλαμου υπήρχε ένα μικρό άνοιγμα, « το ιερόν στόμιον», που οδηγούσε στο « άδυτο». Στο ιερό στόμιο έβαζε πρώτα τα πόδια του και μια αόρατη δύναμη τον τραβούσε μέσα. Εκεί ο χρηστηριαζόμενος έμενε για κάποιο διάστημα, δεν γνωρίζουμε ακριβώς πόσο και μετά έβγαινε κατά τον ίδιο τρόπο, βάζοντας πρώτα τα πόδια του.

Για να μπορέσει κάποιος να κάνει την κατάβαση στο άδυτο και να ζητήσει χρησμό από τον Τροφώνιο θα έπρεπε πρώτα να προετοιμαστεί. Έμενε στον ξενώνα του Αγαθού Δαίμονα και της Αγαθής Τύχης και καθημερινά πρόσφερε θυσίες στους θεούς. Ο ιεροσκόπος ήταν εκείνος που έλεγε αν οι θυσίες γίνονταν δεκτές από τους θεούς και έτσι ο πιστός συνέχιζε την προετοιμασία του, αν όχι τότε ξεκινούσε από την αρχή. Την τελευταία νύχτα θυσίαζε ένα μαύρο κριάρι στον αδελφό του Τροφώνιου, τον Αγαμήδη, για να μεσολαβήσει στον αδελφό του να τον κάνει δεκτό.

Μετά τη θυσία δυο δεκατριάχρονα παιδιά, οι Ερμές, έπαιρναν τον πιστό και τον έκανα μπάνιο στα νερά της Κρύας, τον άλειφαν με λάδι, τον έντυνα με λινό χιτώνα και βοιωτικά σανδάλια. Στη συνέχεια τον οδηγούσαν στις πηγές Λήθη και Μνημοσύνη, για να πιει νερό, για να ξεχάσει ό,τι τον βασάνιζε από τα εγκόσμια και να θυμηθεί ότι θα έβλεπε και θα άκουγε στο άδυτο.

Όταν έβγαινε από το άδυτο οι ιερείς τον οδηγούσαν στο θρόνο της Μνημοσύνης και εκεί καθισμένος τους έλεγε ό,τι είδε και άκουσε. Αυτοί τα ερμήνευαν και τα έγραφαν σε μια πήλινη πλάκα, την οποία και έδιναν στον πιστό, με την προϋπόθεση ότι δε θα πει σε κανένα τίποτα.

Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα που να μαρτυρά εκείνη την εποχή που το μαντείο ήταν στις δόξες του. Μόνο στη δεξιά πλευρά του δρόμου καθώς προχωράμε για το θέατρο και μετά τον πύργο του Κάστρου είδαμε τις κόγχες και το θολωτό δωμάτιο, πάνω από την πηγή της Κρύας. Στις κόγχες άφηναν οι πιστοί τα αναθήματά τους.

Ανηφορίζοντας για το θέατρο, δίπλα από το στο ποτάμι, κάτω από αιωνόβια πλατάνια και μέχρι τον πύργο του κάστρου συναντήσαμε το άγαλμα της Δανάης, την προτομή του ζωγράφου Λαζαρή και την Έρκυνα μέσα στο ποτάμι. Όλα αυτά είναι έργα του συμπολίτη μας γλύπτη κ. Σπύρου Γουργιώτη που τα χάρισε στην πόλη.

Στη συνέχεια ανεβήκαμε προς το φαράγγι του Ξηριά και πήγαμε στο θέατρο. Καθίσαμε, ξεκουραστήκαμε, φάγαμε το δεκατιανό μας, και μιλήσαμε για όσα είδαμε και μάθαμε, για το μαντείο, το ποτάμι και τους μύθους τους. Βγάλαμε φωτογραφίες και πήραμε το δρόμο τις επιστροφής, αφού κάναμε στάση για ένα παγωτάκι στο περίπτερο!